Category Archives: Europe

Vol is vol

11951866_10156009750400525_6003012855215547269_nSorry maat, of meisje, vol is vol.

We kunnen toch niet de ellende van de hele wereld naar hier halen? Dat begrijp je toch ook. Enfin, begreep.

We hebben van onszelf al genoeg problemen. Zoveel dat we er onze lagere middenklasse voor moeten pluimen om ze proberen op te lossen.

Goed, Turkije en de andere buurlanden van Syrië zijn zo lief om een stuk of 4 miljoen van jouw vriendjes, broers, zusjes, moeders en vaders op te vangen. Maar je moet ook niet alles met elkaar vergelijken. Snap je? Enfin, snoop.

De draagkracht bij onze bevolking om meer te doen is beperkt. Antwerpen staat bijvoorbeeld zeker niet op de eerste rij om voor extra opvang te zorgen. Dat stond ergens te lezen. Tegen de mensen zeggen dat we moeten besparen, en het dan langs ramen en deuren naar buiten smijten, het kleinste kind, zoals jij er eentje was, begrijpt dat dat politiek moeilijk ligt.

Zoals jouw broer, die in Damascus studeerde maar die nu ook ergens op dat strand ligt te liggen, misschien wist: Europa heeft tussen nu en 2050 tientallen miljoenen extra zielen nodig, alleen al om de bevolking op pijl te houden. Da’s economie. Harde cijfers. Ok, goed. Maar je begrijpt toch dat jullie niet gewoon holder de bolder naar hier kunnen komen varen? Kan je je de chaos voorstellen?

Per slot van rekening willen we alleen mensen die een netto-toegevoegde eh, alé, mensen die iets kunnen. Liefst geen moslims. We zijn per slot van rekening het Judeo-Christelijke Europa. Wij vragen ons al 2000 jaar constant af, wat zou Jesus doen? Met weinig succes overigens.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Afghanistan, Brussels, economie, Europe, extreem-rechts, Globalisering, Human Rights, Mensenrechten, Middle East, Multiculturalism, politiek, Vluchtelingen

Goodbye Odessa

Georgian singer Nino Katamadze, live at Ibiza Club, Odessa

Either my social skills are improving, or folks here are really nice, I say to myself walking up to the pulpit to witness the marriage between new friends. Barely a week in, and I have already found what I’d come looking for: the meeting point betwixt east and west. Zhe melting pot entre Beijing and Brussels. Yulia, the happy bride, has the blood of Genghis Khan in her (or at least a Chinese father). In terms of red goo I go no further than so many steaks saignant, or hearing white-robed men mumble incoherently about imbibing the juice of Jesus or some such nonsense.

Here, in the city formerly known as Khadjibey, most of the facades are Tsarist Russian, but Ottoman influences can be spotted everywhere in the um, architectural… ancient crossing of the caravans… and so on and so forth [copy-paste your favorite wikipedia entry]. The gist of it: everything’s kinda glued together. The minutes and eons. Mass-ish tourism and the type of coffee place that serves Americano as Espresso, adulterated at will by means of hot water served on a wooden cutting board. I’m talking hip, and the deadly beauty that hasn’t taken any prisoners since world war II. The vacant strut that says “What?” with every step, well-heeled against impossible odds, high-heeled on impossible cobbles.

Odessa is special,” someone said. “It’s not Ukrainian. It’s not Russian.” The latter are staying away since the latest fracas further east. Their place is taken by Ukrainians, who used to vacation in the Crimea. Cry me a river… And Egyptians, I couldn’t help but overhear from a particularly jolly table adjacent ours, Turks, Romanians, Germans, the list goes on. As pots go; what has been melted, cannot be unmolten.

The city shrugs off the centuries, self-proclaimed sentries be damned. Minorities become majorities and vice versa. Somewhere a supernova explodes. It don’t matter to Jesus. One’s thoughts wander to that other town, from Odessa to Brussels, Black Sea to backseat. Another such place whose soul is not one thing, however much its constituent parts partaking in the muddle muscle to pretend (now repeat!).

Identity is plural. Place is nothing without time. Flags don’t mean a thing. Blood is thicker than water but to dust we all return must.

Leave a comment

Filed under Europe, History, International Affairs, Multiculturalism, Travel

The world’s worst-kept secret.

My arms are growing out of my ass.” Don’t picture it. Just accept that this is the Russian way of saying you have two left hands. Or at least that’s how it’s translated to English. Live to travel, and travel to learn random facts of life. Or to pay EUR 1,30 for a coffee plus perfectly good cherry juice. Oh, and those stairs, the Potemkin staircase, birthplace of the 1905 Russian revolution, at least according to the movie; they sell selfish dicks there now. I mean selfie sticks. I am talking about Odessa. A city that is so hot, it’s pronounced ‘Oh Dieu, ca!’ 4th largest population center of a country that probably flares off about 15% of its national gas imports in commemorative eternal flames. As in, the hot breath of history. As in, you could roast marshmellows on this thing. Or minorities, as has been the case on more than one occasion.

IMG_0233There is nice place,” the gold-hearted baboushka I’m AirBnB’ing with confides. “For coffee. Mmm…,” she wracks her brain. Then it hits her: “McDonalds!” “I’ve heard of it,” I nod. “I’ll definitely check it out.” Out there, where the streets are literally, alliteratively, littered with heart-achingly beautiful porticos, nonchalantly abandoned to the grinding teeth of time. Or as they’re known in Brussels: real-estate developers. The beasts have yet to discover this city. Only a civil war can save it from such a terrible fate. Fingers crossed. If spirits had limbs all the Russians, Jews, Ukrainians, Poles, Germans, Greeks, Tatars, Belarusians, Molds (folks from Moldova?), and Armenians who have lived here over the centuries will no doubt do likewise. I will not, I repeat not mention the electric tourist trolleys carting folks to and fro, dizzyingly about the Disneyfied parts of the old town. If there’s one thing I hate more than bermuda’d gawkers, it’s snobbery. I gawk better than most. I was not here first. The only prize I’m still in the running for is Who can sweat the most. Winning that, hands down. Down there, where the sidewalks sizzle.

1 Comment

Filed under Europe, History, Judaism, Multiculturalism, Travel

België moet vol inzetten op multilaterale samenwerking

Eerst verschenen in Mo* Magazine (online).

België moet vol inzetten op multilaterale samenwerking

Drie miljard euro investeren in hernieuwbare, lokale energiebronnen in België geeft mogelijk een betere return-on-security dan nieuwe gevechtsvliegtuigen.

Veiligheid gaat natuurlijk al lang niet meer over het bewaken van de landsgrenzen.

We identificeren bedreigingen verder van huis; kleine brandjes blussen voorkomt groter onheil. Van interne tot regionale of zelfs internationale conflicten. Vroeger ingrijpen is beter, bij voorkeur voor er gevochten wordt.

Conflicten maken noodzakelijk deel uit van de menselijke conditie. Mensen, groepen van mensen, landen, bedrijven hebben verschillende belangen. Dat maakt verandering en vooruitgang mogelijk. Kleine landen hebben er belang bij om zichzelf in een groter kader in te schakelen zodat hun belangen niet geschaad worden. Tijdens de Koude Oorlog besloot België dat NAVO-lidmaatschap de beste garanties bood voor haar territoriale en politieke soevereiniteit.

Meer dan twintig jaar na de Val van de Muur probeert de NAVO andere rollen uit. In Afghanistan moest de organisatie een peperduur Amerikaanse avontuur van ruggensteun en legitimiteit voorzien. Onderbemand en op louter militaire leest geschoeid kwam er van de vooropgestelde doelen – democratisering, ontwikkeling, vrouwenrechten – weinig in huis.

De uitbreiding van de organisatie zelf, naar bijvoorbeeld Oekraïne, blijkt meer en meer een factor van instabiliteit. Heeft België voldoende gewicht binnen het bondgenootschap om die zwalpende, gevaarlijke koers bij te stellen? En indien niet, durven we dan onze (dure) conclusies te trekken?

Realpolitiek

media_xl_752128België is meestal geen directe partij in conflicten, maar ervaart wel de impact van conflicten tussen derden: vluchtelingenstromen, verloren investeringen van Belgische bedrijven, enzovoort. In deze onrustige tijden is het oké om Realpolitiek te voeren, maar dan liefst binnen het kader van de VN. Het buitenspel zetten van die organisatie en het eigengereide optreden van onder andere een aantal NAVO-partners heeft bijgedragen aan de huidige chaos in het Midden-Oosten.

Het machtsvacuüm in Irak, het helpen verwijderen van Khadaffi in Libië zonder follow-up plan, het bewapenen van deze of gene partij in de Syrische burgeroorlog… kunnen vergeeflijk “westerse” zonden genoemd worden. Een alternatief daarvoor is geen onrealistische dromerij, maar pure noodzaak. Alleen zo kan de metastase van dat conflict naar Europa gestopt worden.

Veiligheid wil ook zeggen minder afhankelijk worden van invoer uit onstabiele gebieden of uit landen die die afhankelijkheid als politieke pasmunt gebruiken.

België moet vol inzetten op multilateraal. Een actieve rol in een geherwaardeerde VN. Veiligheid wil ook zeggen minder afhankelijk worden van invoer uit onstabiele gebieden of uit landen die die afhankelijkheid als politieke pasmunt gebruiken. Drie miljard euro investeren in hernieuwbare, lokale energiebronnen in België geeft mogelijk een betere return-on-security dan nieuwe gevechtsvliegtuigen.

Inzetten op eerlijke handel, duurzame ontwikkeling, partnerschappen aangaan met de allerzwakste landen betekent niet alleen het indammen van (economische) vluchtelingenstromen nu, maar ook nauwe banden met de dankbare tijgers van morgen. In datzelfde licht moet een verdere verstrenging van de regels voor de Belgische wapenexport gezien worden, helaas nog steeds geen vanzelfsprekendheid.

Europese samenwerking

Bij meer Europese militaire samenwerking de volgende bedenking: zal een hypothetische krachtige EU-defensiepoot een minder kortzichtige economische invulling geven aan veiligheid en roekeloos eigenbelang dan de op zijn laatste benen lopende Amerikaanse unipolaire wereld? Het valt te betwijfelen of concurrerende militaire blokken vrede bevorderen.

De markt werkt niet als het op veiligheid aankomt. Dat kan je zien op microschaal in de VS, waar iedereen zichzelf min of meer naar believen bewapent en verdedigt. Op macroschaal hebben we ettelijke millennia aan menselijke geschiedenis om uit te putten.

Leave a comment

Filed under Brussels, Europe, Globalisering, International Affairs, United Nations, Verenigde Naties

De laatste tijger

De laatste tijger

(origineel verschenen op Mo.be)

Afrika staat niet alleen aan de wieg van de mensheid, maar ook van meer clichés dan je met een gammel Russisch transportvliegtuig kan overvliegen. Die gemeenplaatsen kloppen veelal. Hier lieten die uit het noorden; Arabieren en Europeanen, zich van hun meest gruwelijke, slavendrijvende kant zien. Hier vertaalde koloniale achterstelling zich in nagelnieuwe, onthoofde naties: speelplaats voor autocraten, veelal met kepie of tijgermotief hoedje en bolle buik. Zoals vele van hun onderdanen maar dan anders. Tot op vandaag sterven miljoenen aan gemakkelijk voorkombare aandoeningen zoals honger en machinegeweervuur.

Alles kan beter. Afrika kan niet alleen beter. Afrika doet het ook stukken beter dan headlines en doempredikers doen vermoeden. Hier en daar in elk geval. Ethiopiërs en Somali staan aan de rand van de afgrond terwijl Rwandezen een heuse high-tech industrie uit de grond stampen. Noord-Afrika speelt intussen de Europese lente van 1989 na op haar eigen onnavolgbare wijze. Die contrasten, samen met de schier onbevattelijke afmetingen van het continent herleiden elke veralgemening tot onzin. Zinvollere betrekkingen tussen Noord en Zuid zullen, dromen van een Afrikaanse Unie ten spijt, de enorme waaier aan mensen, ervaringen, en noden in acht moeten nemen. One size doesn’t fit all. Worst case scenario. Europa is ontwikkeld. Afrika is dat niet.

Europa heeft nood aan grondstoffen. Afrika heeft er. Uit de weg dus mensenrechten, kritische dialoog, en nog van dat moois. De realistische politicus onderkent scheve machtsverhoudingen en maakt daar ongegeneerd gebruik van. Een Duitse kanselier, Franse president, of Belgische premier wordt verkozen om respectievelijk Duitse, Franse, en Belgische kiezers te dienen, en niemand anders. Afrikaanse presidenten, wel, die worden beter niet verkozen. Kwestie van niet te veel in de weg te lopen. Hun onderdanen zijn al lang blij met een McJob als mijnbewaker, of chauffeur/kok voor blanke of Aziatische ingenieurs.

Vooral grondstofrijke regimes zien de democratische verworvenheden van de jaren negentig bedreigd door staatsgrepen en immer stoutere leiders. Europa mengt zich beter niet in zulke interne aangelegenheden. Kwestie van geen contracten mis te lopen. En toch… Vandaag meer dan ooit worden Afrikaanse staatshoofden vervangen in het stemhokje.

Hallo mensenrechten, goeiemorgen kritische Euro-Afrikaanse dialoog! Deze laatste zowaar in beide richtingen. Schaarsere grondstoffen en meer klanten geven Afrika voor het eerst een been om op te staan. Weinig ‘supply’ en veel ‘demand’ maakt de klant een beetje minder koning. Meer nog, landen als Australië en recent ook Zuid-Afrika tonen dat wat zich onder de bodem bevindt niet noodzakelijk dood en vernieling zaait aan de politieke oppervlakte. Het is aan de wakkere Westerse burger om, samen met zijn Afrikaanse evenknie, multinationals en regeringen op het rechte pad te brengen en te houden.

De Chinezen stellen geen vervelende vragen’ mag geen excuus zijn voor een ‘business as usual’ aanpak. Minerale rijkdom hoeft geen vloek te zijn. Met 15 olie-exporterende en 38 netto invoerders wordt het grondstoffenverhaal overigens meer en meer een intra-Afrikaanse aangelegenheid. Regionale integratie moet iedereen laten meeprofiteren, en Europa moet zich in deze constructief opstellen. Goede Noord-Zuid verhoudingen kunnen niet zonder een sterk Zuid-Zuid verhaal. Een daadkrachtiger, zelfbewuster Afrika dus, en een bescheidener Europa. Cultuur.

Steeds meer Internationale, nationale en lokale initiatieven in Afrika, Europa en op mondiaal niveau erkennen het belang van cultuur in ontwikkelingsinitiatieven. Speciale aandacht gaat dan naar de maatschappelijke, educatieve en economische impact van culturele kennis en diens impact op duurzame vooruitgang. Dat discours wordt niet langer enkel onderschreven door organisaties in de culturele sector, maar geleidelijk ook door officiële instanties. De UNDP vermeldt ‘culturele vrijheid en keuze’ in haar Human Development rapport van 2004. UNCTAD legt meer en meer nadruk op de ‘creatieve economie’ als een bron van groei en werkgelegenheid. Het zal aan de Afrikanen zelf zijn om die mooie theorie in de praktijk om te zetten: culturele uitwisseling tussen Afrika en Europa als katalysator voor economische samenwerking en omgekeerd.

Wet van de stimulerende achterstand.

Oude ontwikkelingsmodellen, gebaseerd op de fysieke verplaatsing van voorwerpen, staan op hun kop. In de nieuwe informatiewereld komt, rara, informatie op de eerste plaats. Infrastructuur en industrieën nemen niet noodzakelijk meer het voortouw. Afrikaanse achterstand op dat vlak betekent niet langer een handicap. Integendeel. De computer-revolutie, en zijn industriële halfbroer de hernieuwbare energiesector, wortelen gemakkelijker in het Zuiden. De harde ‘dingen’ -economie volgt in haar zog. Fotovoltaïsche cellen, bedacht in het Noorden, ondervinden in het Zuiden minder concurrentie van gevestigde nucleaire of andere klassieke energievoorzieningen.

Die omwenteling, bescheiden aangevat in Europa, kan zich in Afrika ten volle ontplooien. Full circle. Nu goedkope outsourcing regio’s Azië en Zuid-Amerika zich langzaam maar zeker ontwikkelen en duurder worden, blijft enkel Afrika achter. Of toch… Langsheen de nieuwe glasvezel-verbinding die het continent omzoomt ontspruiten de eerste call-centers. Wat de rest van de wereld kan, kan Afrika ook. Misschien wel beter: zonnepanelen tonen de gedecentraliseerde, hernieuwbare toekomst. Minder ‘eerst komt, eerst maalt’, maar eerder ‘wie laatst lacht, best lacht’. Zo ook deze niet-Aziatische welp, in de wieg van de volgende revolutie.

Leave a comment

Filed under Afrika, Europe

Ramallah – brief aan de redactie over Deense cartoons

5 februari 2006

Geachte,

Mij bewust van het feit dat dit waarschijnlijk niet de eerste reactie is die ontvangt over de bewuste Deense cartoons wil ik toch met aandrang vragen dat u even de tijd neemt om mijn commentaar te lezen. Aangezien ik momenteel woon en werk in de Palestijnse gebieden zijn de gevolgen van een en ander voor mij rechtstreeks voelbaar. Met vriendelijke dank bij voorbaat;

———-

Meer dan een miljard mensen op deze wereld hangen een geloof aan dat intrinsiek extremistisch is en hebben de neiging om hun overtuiging met geweld uit te dragen. Dat is de impliciete boodschap van de Deense cartoons die momenteel voor opschudding zorgen. Het is moeilijk een omgekeerd salvo te bedenken om de belediging in deze cartoons per analogie te begrijpen maar “Jezus Christus was een kinderverkrachter en per afgeleide zijn alle Christenen heden ten dage dat ook” komt enigszins in de buurt.

Vrijheid van meningsuiting is een belangrijke Westerse verworvenheid en ze omvat alles dat aantoonbaar waar of hoogstwaarschijnlijk is. In vele landen is het bijvoorbeeld verboden om te schrijven dat de Holocaust niet heeft plaatsgevonden. Het is niet toegestaan om politicus x of y een buitenechtelijke relatie toe te schrijven tenzij dit daadwerkelijk zo is.

De cartoons zijn een nogal dubbelzinnig geval aangezien het niet over woorden en zinnen gaat die waar zijn of niet. Het zijn tekeningen met een boodschap die moeilijker vast te pinnen valt. De afgebeelde karakters zien er met hun dikke neus en uitpuilende ogen overduidelijk Arabisch uit en staan veelal klaar om zichzelf op te blazen of het vrije woord te belagen. Door Mohammed als ultiem symbool van de Islam af te beelden als zelfmoordterrorist breidt het stigma zich uit tot alle moslims. De stelling dat alle Moslims terroristen zijn, gewoonlijk weggelegd voor extreem-rechtse pamfletten hier of daar, vindt nu via de wazige taal van enkele schetsen zijn weg naar de mainstream. Het getuigt van intellectuele luiheid om zich te schuilen achter een nobel concept als vrijheid van pers. Het is precies het misbruik ervan dat deze ernstig in gevaar kan brengen.

Stellen dat vrouwenrechten in de islamitische jurisprudentie en in vele Arabische landen problematisch zijn klopt en kan en moet als dusdanig in de publieke forums besproken worden. Dit is aantoonbaar en waar, net zoals het feit dat vrouwen in België nog steeds minder verdienen dan mannen of pas 18 jaar na die van Turkije stemrecht verwierven.

De problemen binnen de Islam gaan in het Europa van vandaag ook ons aan maar het is fout te concluderen dat wij deze rol op ons moeten nemen omdat het debat aan de andere kant niet gevoerd wordt. Contestatie van de sociale status-quo binnen de Islam en de Islamitische wereld vindt wel degelijk plaats en in dit toenemende mate. Het Westen kan in deze evolutie een belangrijke en positieve rol spelen. Persvrijheid gebruiken als wapen tegen religieuze symbolen werkt daarentegen allesbehalve wervend. Na enkele decennia van ongedienstig zwijgen over onderwerpen als godsdienstvrijheid, cultuurverschillen en integratie willen sommigen blijkbaar de op gang gekomen discussie kapen ten dienste van een dubieuze agenda. Enige waakzaamheid is hier zeker op zijn plaats. De extreme polarisering die nu plaats grijpt wordt zorgwekkend geïllustreerd door het kritiekloos overnemen van de cartoons in de meeste kranten. Aan de andere kant heeft het publiek inderdaad wel het recht te weten met welke middelen de intellectuele zelfmoord van Europa is ingezet. Tot slot nog een gemeenplaats; Meer dan een miljard mensen op deze planeet heeft een inkomen dat hen niet in staat stelt voldoende te eten. Morgen graag uitgemergelde Afrikanen in de cartoons. En kunnen we het nu dan misschien terug hebben over de echte issues?

Tom Kenis Lic. Arabistiek & Islamkunde DEC Internationale Betrekkingen

Leave a comment

Filed under Europe, extreem-rechts, Islam, Israel, Mensenrechten, Multiculturalism, Palestine

25 oktober 1994

Een aantal dagen geleden kocht ik in Antwerpen enkele boeken.

1. “De Koran”. Dit boek heb ik gekocht in de stille hoop mezelf in staat te stellen het extreme moslimfundamentalisme beter te begrijpen. Misschien ligt de oplossing van dit probleem wel in de Koran zelf.

2. “De geboorte van een wereldbeschaving” van Robert Muller. Het boek hangt een ‘mondialistische’ kijk aan die ik deel, minus het haast naïeve optimisme. Een wereldregering zal er komen, daar ben ik van overtuigd, maar het zal nog heel wat voeten in de aarde hebben. Naar mijn gevoel zal het nog zo’n 70 à 80 jaar duren eer het zover is, met of zonder wereldconflict, waarvan zich reeds vele symptomen manifesteren.

Het hoeft uiteraard niet noodzakelijk zover te komen, maar de kans is wel bestaande. Na afloop van dit conflict zal blijken dat het de komst van een wereldregering alleen maar zal hebben versneld. Immers, internationalistische tendensen zijn het grootst na grote internationale conflicten. MAAR! Het bestaan van kernwapens sluit normale oorlogvoering op grote internationale schaal quasi uit, omdat het risico op totale vernietiging wel zeer groot is, zeker nu het verval van de USSR kernwapens beschikbaar heeft gemaakt voor zeg maar ‘de man in de straat’. Een beetje gezond oorlogje spelen, het vernietigen van het oude om helemaal terug opnieuw te beginnen met een schone lei, zeg maar tabula rasa, is niet meer mogelijk. De mens zal zich van de oorlog MOETEN afkeren of het zal zijn vernietiging betekenen.

Alea iacta est!

Leave a comment

Filed under Europe, Islam, Multiculturalism, Verenigde Naties