Saudi-Arabië, het (verre van) Islamitische Koninkrijk.

SaudiHet land Saudi-Arabië komt recent vaak in beeld als sponsor van de Islamitische Staat, rechtstreeks of onrechtstreeks, via leden van het omvangrijke koningshuis, zakenmannen, en rijke families. Ze zouden dit doen omwille van het Wahhabisme, de puriteinse strekking binnen de Islam waarop het land zijn wetten en cultuur baseert. Maar hoe Islamietisch is het land echt?

De Saoedische staat is gebaseerd op een verstandhouding tussen de Saud familie, en de nazaten van een Wahhabistische preker die rond het einde van de 18de eeuw een soort van Calvijnse revival beweging aanvoerde. Die verzette zich o.a. tegen een wijdverspreide heiligencultus en de vernieuwende interpretaties en Korancommentaren van de afgelopen eeuwen. Dat verbond houdt met ups en downs tot vandaag stand. De Saud familie bestiert de economie, de olie zeg maar, en het buitenlandse beleid, terwijl het religieuze establishment het openbare leven op streng Islamietische leest vorm geeft. Dieven worden de handen afgehakt, overspeligen gestenigd, you name it.

Die vroomheid vond ook zijn weg naar het buitenlands beleid. Met de enorme olie inkomsten werd vanaf de jaren vijftig en zestig imams uit alle hoeken van de wereld opgeleid, strenge moskeeën gebouwd en gesteund, waaronder de Grote Moskee van Brussel. De invloed op het openbare leven was voelbaar. Terwijl gedurende de jaren vijftig en zestig minirokken geen rariteit waren in de straten van Cairo tot Kabul, ging het vanaf de jaren zeventig langzaam maar zeker richting hoofddoek, niqab, en boerka.

Vandaag de dag presenteert Saoedi-Arabië zichzelf als een Islamitisch land, met strenge maar rechtvaardige wetten die voor iedereen gelden. Wie niks mispeutert, heeft niks te vrezen. Eenduidige, zij het draconische, wetten zijn één ding, maar zoals men in het Engels zegt: the proof of the pudding, is in the eating. Op wie worden die wetten eigenlijk toegepast, en in welke mate?

Royals ontspringen de dans.

De overeenkomst tussen de Sauds en het Wahhabistische religieuze establishment, geeft die eersten niet alleen een vrijgeleide wat betreft de praktische zaken van de staat, maar de circa 15.000 individuele leden van de koninklijke familie groot en klein ontspringen grotendeels ook de strenge wetten opgelegd aan de rest van de bevolking. Wilde feestjes, drugs, alcohol, en prostitutie tieren welig, niet enkel in de afgehuurde hotelsuites, van Cairo, New York, London en Parijs, maar ook in Saoedi-Arabië zelf. Met geld kan je veel kopen. Met veel geld, en dat is er, is de sky de limit.

Discriminatie.

Ongeveer 8 miljoen op een totaal van 27 miljoen inwoners van Saoedi-Arabië is afkomstig uit landen zoals Indonesië, Bangladesh, Yemen, Indië en Pakistan. Hoewel het merendeel moslim is, blijft uitbuiting, zowel seksueel als economisch, schering en inslag. Het probleem was in 2002 zo prangend dat de groot-mufti zich ertoe genoopt voelde erop te wijzen dat contractbreuk, intimidatie, verkrachting en chantage van werkers tegen de Islam ingaat. In de praktijk wordt de strenge Wahhabistische leest veelal toegepast als drukmiddel tegen arbeiders met een andere etnische achtergrond. Mishandelde hulpjes worden beschuldigd van diefstal. Verkrachte dienstmeiden die eraan denken naar de politie te stappen, hangt een aanklacht van overspel boven het hoofd. De overheid publiceert geen concreet aantal van ter dood veroordelingen, maar buitenlandse mensenrechtenorganisaties schatten dat meer dan de helft van de mensen die wachten op hun terechtstelling, Indonesisch is. Een echte puriteinse Islam, met zijn nadruk op gelijkheid binnen de Islamietische gemeenschap of ‘Umma’, kan je dit bezwaarlijk noemen. De vraag stelt zich of het überhaupt te rijmen valt met Islam als dusdanig.

Politieke repressie.

De Islamitische jurisprudentie, of toch een zeer selectieve lezing ervan, wordt ook ingezet tegen Saoedische burgers. Vooral tegen zij die zich politiek engageren. Terwijl de Saoedische ambassadeur in Libanon een solidariteitsmars bijwoonde na de Charlie Hebdo aanvallen, werd de blogger Raif Badawi veroordeeld voor het beledigen van de Islam. In de realiteit had hij een lans gebroken voor een seculiere staat –wat in de praktijk neerkomt op het beëindigen van de meer dan tweehonderd jaar oude overeenkomst tussen het koningshuis en het Wahhabitische sheikhs. In 2014 stelde het land atheïsme of “het in vraag stellen van de basisprincipes van de Islamietsche religie waarop dit land gebaseerd is” gelijk aan terrorisme.

Buitenlands beleid.

Ondanks de verspreiding van het strenge Wahhabisme, o.a. via de destijds door de V.S. gesteunde Osama Bin Laden die tegen het goddeloze Soviet-rijk vocht in Afghanistan, keren de zeloten zich telkenmale tegen het in hun ogen corrupte regime in Riyad. In 1979 bezetten jihadi’s de Grote Moskee in Mekka. Hun doel was het omverwerpen van zowel de regerende Saudische familie, als de Wahhabistische religieuze elite, en de terugkeer naar een pure vorm van Islam. Steenrijke donoren, samen met hooggeplaatste Saoedische militairen gaven geld, wapens en logistieke steun. In 2001 wilde Al-Qaeda de in hun ogen imperialistische V.S., aanwezig op verschillende militaire basissen in Saoedi-Arabië, treffen, alsmede hun bondgenoot in Riyad.

Net als toen, sluizen vandaag rijke, vaak religieus-overtuigde individuen, geld door naar buitenlandse jihadi’s. De Saoedische staat knijpt een oogje toe omdat het haar goed uitkomt in de bredere strijd tegen de grote strategische concurrent Iran. Die wedloop om regionale overmacht heeft een religieuze component in het respectievelijk Soenitische en Shi’itische karakter van beide landen. Met zieltjeswinnerij wordt het voetvolk gemotiveerd, maar de vruchten; invloed, markten, geld –veel geld- zijn voor het grote koningshuis; een kleine elite die Islam niet ziet als doel, maar als middel.

Advertisements

Leave a comment

Filed under economie, extreem-rechts, Islam, Mensenrechten, Middle East

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s