Israël-Palestina; Historische oorzaken en mogelijke oplossingen.

Israël-Palestina; Historische oorzaken en mogelijke oplossingen.

Gaza staat in brand. Israël staat in rep en roer. Dat is in korte schets het gevolg van de ontvoering vorige week van een Israëlische soldaat door Palestijnse militanten. De situatie dreigt duidelijk te escaleren en de hoop op vrede van een jaar geleden na de dood van Arafat is ver heen. In tegenstelling tot de schijnbare hopeloosheid echter is een oplossing voor het conflict dichterbij dan ooit.

Het strategisch belang van de Westelijke Jordaanoever bestond er historisch voor Israël in een strategische buffer te vormen voor mogelijke aanvallen van de vijandige Arabische buurlanden. Het officiële standpunt van die landen was lange tijd dat er voor een Joodse staat in het Midden-Oosten geen plaats was en dat deze zo snel mogelijk diende opgedoekt te worden. Intussen echter hebben de landen van de Arabische Liga zich, onder impuls van Saoedi-Arabië, geschaard achter een aanbod van vrede en normale betrekkingen met Israël, in ruil voor de oprichting van een Palestijnse staat op basis van de grenzen zoals die bestonden in 1967. Hiermee was het probleem dus opgelost. Of niet..?

Palestijnen zijn overwegend Moslim. Binnen de internationaal erkende grenzen van Israël van vóór ’67 is ongeveer 20 procent Moslim en Palestijns. De raison-d’être van de Joodse staat bestaat er nu net in om een Joodse staat te zijn, om m.a.w. nooit meer te moeten leven onder een meerderheid van niet-Joden; een experiment dat zoals bekend bijzonder schrikbarend resulteerde in de holocaust. Met de Palestijnen van de sinds ’67 bezette gebieden erbij echter, en de verwachte aanwas, dreigt die Joodse meerderheid in het gedrang te komen. Nog een reden om dat grondgebied zo snel mogelijk te laten gaan. Probleem opgelost dus. Misschien toch niet.

39 jaar duurt deze bezetting ondertussen, en in die periode was het beleid van de Israëlische staat erop gericht de stichting van een Palestijnse staat onmogelijk te maken. Dit gebeurde doormiddel van het inplanten van intussen 400.000 kolonisten, waarvan ongeveer de helft in een wijd beschermende gordel rond Jeruzalem, een stad waarvan het Oostelijke, Arabische deel door Palestijnen opgeëist wordt als hoofdstad. Voor Israël is en blijft Jeruzalem de enige en ondeelbare religieuze en politieke hoofdstad. Edoch, met het evacueren van het merendeel van de kolonisten en een of andere creatieve oplossing voor Jeruzalem kan ook dit probleem opgelost worden. Wat houdt hen er dan nog tegen? Na ongeveer vijf jaar intifada (de luwte na het overlijden van Yasser Arafat wordt dag na dag brozer) zijn Israëli’s de Palestijnen spuugzat. We zouden ze graag de Westlijke Jordaanoever geven, als het daarmee opgelost was, zeggen ze. Maar dat gelooft niemand meer. Waarom vallen ze ons aan met zelfmoordterroristen in Tel Aviv als ze alleen geïnteresseerd zijn in de Westelijke Jordaanoever of Gaza?

Er is een grond van waarheid hierin. Israël werd in 1948 gesticht, niet op grondgebied van een Palestijnse staat (die heeft nooit bestaan), maar op Brits mandaatgebied waar Joden als minderheid leefden tussen een meerderheid van Palestijnen. Extreme Palestijnen willen ook dit gebied terug. Het overgrote deel echter, zo zeggen de opiniepeilingen, is bereid om genoegen te nemen met de Westlijke Jordaanoever en Gaza. Ook Hamas lijkt, met de recente ondertekening van het zogenaamde gevangenen-document, hiertoe impliciet bereid. Dus is het probleem opgelost en kunnen we ons eindelijk terug bezighouden met eenvoudigere conflicten?

Momentje. Er rest nog een laatste euvel. De oorlog, die woedde in 1948 tussen Joodse milities en de Arabische buurlanden, bracht een groot aantal Palestijnse vluchtelingen op de been. Schattingen lopen uiteen, maar de meest conservatieve, nl. die van Israël zelf, heeft het over 400.000 mensen. Zij verlieten hun huizen vanwege Joodse aanvallen en geruchten van aanvallen, om uiteindelijk terecht te komen in vluchtelingenkampen in de toen nog onbezette Westelijke Jordaanoever, Gazastrook, de onmiddelijke buurlanden, en verder weg. Door natuurlijke groei zijn er dat heden ten dage bijna zes miljoen. De terugkeer van al die mensen naar hun voormalige eigendom in Israël zou het einde betekenen van de Joodse meerderheid in dat land en is op die manier dus onbespreekbaar. Doch ook hier zijn er flexibele oplossingen denkbaar. Compensatie bijvoorbeeld, of het toekennen van volledige rechten in de landen waar ze tot op vandaag tweederangs status hebben (in Libanon bijvoorbeeld). Een groot deel zou met veel Europees en Amerikaans geld geabsorbeerd kunnen worden in die nieuwe Palestijnse staat op de Westlijke Jordaanoever en Gaza. Zijn we er dan eindelijk? Jup. Dat zou het zo ongeveer moeten zijn.

Waarom is het dan nog steeds oorlog? Beide partijen lijden aan een bekend euvel; zwak of kortzichtig leiderschap dat onderworpen is aan een haastig veronderstelde publieke opinie, en niet ten dienste van het publiek belang op lange termijn. Het evenwicht van een fragiele en onhoudbare status quo wordt dan gemakkelijk verstoord door extremisten aan beide zijden. Recht en rede wordt vervangen door het autonome mechanisme van aanval en vergelding, en dan zijn we inderdaad nog ver van huis. Beide partijen moeten terug naar een duurzaam staakt-het-vuren, d.w.z. geen kassam-raketten meer vanuit Gaza, geen gerichte dodingen meer van gezochte Palestijnen. En laat Israël dan haar plan uitvoeren om de kleine honderdduizend kolonisten weg te halen, die zich op de Westelijke Jordaanoever aan de “verkeerde” kant van de scheidingsmuur bevinden. Het is een goed begin.

Ondertussen kan Hamas zich, best in een regering van nationale eenheid met het Fatah van president Abbas, voorbereiden op de echte onderhandelingen die daarna moeten plaats vinden; over de grote nederzettingen, Jeruzalem, en de vluchtelingen. Natuurlijk kan zo’n best case scenario niet zonder Amerikaans en Europees leiderschap.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Israel, Palestine

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s