Charlottesville to Brussels

I45051_63910_Y4KaL0n the wake of the Charlottesville riots, and the removal of confederate statues in southern United States, it behooves Belgium to rethink the blemish on its historical record: the slaughter of millions of Congolese under the brutal reign of King Leopold II.

Keep the statues, some say, but perhaps add a historical note so that people don’t forget.

It is my opinion that the place to critically deconstruct a myth, and to assess collective culpability is in schoolbooks, and by means of a broadly carried public debate. Belgium arguably hasn’t even come close to beginning this process. I also feel that we, privileged white descendants of colonizers, can understand and debate what has happened. We can even appreciate how the genocides of yore echo into the now, how structural racism is alive and kicking. But we don’t feel it daily. We choose when to talk about it, but discrimination is not shoved in our faces when all we want is a mocha frappuccino or, god forbid, a job. We are invisible to the racists among us. In that sense, we don’t feel what Leopold on a prancing horse means to a Congolese person. This hipster monster is dusted history, for us. But here’s a shortcut: could Germany have reasonably left a few bronze Hitlers* gazing over prominent squares? Would it be less or more offensive to descendants of his victims if, for critical reference, we add a few chimneys?

*Godwin’s Law applies

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Onwrikbaarheden in een wrikbaar heden

Beste Meneer De Wever,
Ik las deze ochtend met veel aandacht uw opiniebijdrage in De Morgen. Op enkele details na ben ik het met u eens. Het is tijd om een tandje bij te steken voor onze Europese beschaving.

Opinie van Bart de Wever in de Morgen

Opinie van Bart de Wever in de Morgen

De Westerling is niet meer trots. De wereldoorlogen die zoals u stelde Europa haar zelfzekerheid ontnamen waren geen ongeluk. Zij kwamen voort uit het onlosmakelijk met de Verlichting verbonden staatsnationalisme. De Joods-christelijke traditie, tweeduizend jaar pogroms met als apotheose de gaskamers, deed hetzelfde met religie. Natie en God hebben sindsdien plaats geruimd voor… ja, voor wat eigenlijk? De rente een puntje laten zakken om de consumptie aan te zwengelen? Angstvallig wachten op de nieuwe iPhone?

Onwrikbaarheden in een wrikbaar heden
Verlichte ideeën zoals individuele vrijheid, gelijke opportuniteiten en inspraak betekenen in een economisch eengemaakte wereld niets als ze niet op iedereen van toepassing zijn. Mensenrechten zijn universeel. Zij zijn niet Belgisch of Vlaams, Joods of Christelijk of Moslim. Iedereen heeft er altijd en overal recht op. Habeas corpus en zo. Maar de Westerse verlichte ideeën, net zoals de democratie zelf, zijn niet af. De gelijkheid van man en vrouw is, en hier verraad ik mezelf nogmaals als product van een Katholieke school, een werkwoord. Daar moeten vrouwen nog elke dag om vechten. Als we er de statistieken op naslaan lijken het evenwel vooral de mannen die de klappen uitdelen. We mogen ons met andere woorden niet op de borst kloppen voor iets dat nog niet gerealiseerd is.

Lead by example.
We moeten vaker praten over Westerse waarden. Maar the proof of the pudding is in the eating. Zijn wij bereid Belgische wapenfabrikanten uitvoer te ontzeggen naar landen die het niet nauw nemen met de Mensenrechten? Zijn wij bereid moedige beslissingen te nemen wat betreft de energiebevoorrading van Europa? Blijven we met andere woorden gas kopen van Rusland en de Centraal-Aziatische stan-staten? Blijven we met elke tankbeurt, via onze Saoedische partner, ISIS subsidiëren? En als we die beslissingen niet nemen, kunnen of mogen we dan verwachten dat in een immer krimpende wereld, ons handelen ginder, geen weerslag heeft op het leven hier?

Niets komt voort uit niets.
Over die oorlog dus… Als Islamoloog heb ik geen angst om gewapend islamfundamentalisme te benoemen en te analyseren. Politieke islam begon, geloof het of niet, als hervormings- moderniseringsbeweging, in reactie tegen de door u vermeldde koloniale bezetting. Repressie, door westerse, daarna door nationale regimes, verhardde de verschillende bewegingen. Sommige landen, Saoedi-Arabië op kop, steunden en steunen gewapende moslimmilitanten, om geopolitieke doeleinden te verwezenlijken. Dit gebeurt vaak met medeweten en steun van Westerse partners -zie Afghanistan in de jaren tachtig. Wat het Saoedische regime zelf betreft, aldus een Arabische volkswijsheid: waar koning of prinsen neerstrijken zijn er Bugatti’s, hoeren, en sloten cocaïne. M.a.w. de strijd, althans niet wat de spin in het web zelf aangaat, is er geen van beschavingen, maar een van geld, macht, en -we benadrukken- hoeren en cocaïne.

Democratie is onmogelijk zonder aansprakelijkheid. Zelfkritiek dus. Zeggen dat de Amerikaanse invasie van 2003 -ik ben trots dat mijn land zich daar destijds tegen verzette!- een belangrijke voedingsbodem creëerde voor de Islamitische Staat en uiteindelijk deze bloedige zomer van 2016 is geen defaitisme. Een soeverein volk werd -laten we wel wezen- vernietigd. De rule of law stelt dat de verantwoordelijken op de beklaagdenbank thuishoren. Wat voor Salah Abdesalam geldt, geldt ook voor Tony Blair en George Bush. Die confrontatie met onszelf moeten we durven aangaan.

Zo’n systeemanalyse gaat niet voorbij aan de individuele verantwoordelijkheid van de aanslagpleger. Waarom zovele jonge mannen ervoor kiezen ons land van melk en honing te verlaten voor een verre, bloederige woestijn, of de samenleving waarin ze geboren zijn aan te vallen, is een vraag die gesteld moet worden. Tenminste, als we ze niet, ieder naar eigen goeddunken, al zelf beantwoorden voor ze gesteld is.

Bloedbad.
Intussen moet het moorden stoppen. Een passief en onzelfzeker Europa brengt haar eigen toekomst in gevaar. Het erbarmelijke talmen tijdens de Bosnische burgeroorlog bijvoorbeeld, op amper vier uurtjes rijden van Wenen, was onvergeeflijk. Twintig jaar later laten we opnieuw een burgeroorlog verder etteren, buiten een luchtbombardement hier en daar met geleende bommen. Toegegeven, we kunnen Turkije, Saoedi-Arabië, Rusland, Iran, en anderen niet dwingen om de wapenleveringen te stoppen. Maar hoe vallen universele westerse waarden te rijmen met de gevoerde niets, maar dan ook niets realiserende realpolitik? Moeten we Turkije vrij spel geven tegen de Koerden in ruil voor minder vluchtelingen? Staan we toe dat Assad de (niet-ISIS) rebellen van Aleppo in de pan blijft hakken, alsook burgers met duizenden, in ruil voor de belofte dat het zonder hem erger wordt? En voor de rest duimen maar dat het kalifaat op een goeie dag zichzelf opheft om in Genk een kebab zaak te beginnen.

De oorlog tegen ISIS, waarvoor u met zoveel klassiek aplomb onze bereidheid petitioneert, het terugrollen van dat bangelijke bolwerk in de woestijn, zijn we daartoe echt bereid? Blijven we hier in Europa zandzakjes vullen, voor elke badgast een soldaat, en hier en daar een boude uitspraak, dat Moslims de homo’s met rust moeten laten en dat Zwarte Piet van ons is?
Of gaan we echt op missie? Leggen we een wapenembargo op aan Saoedi-Arabië? Laat Frankrijk haar fregatten-deal met SISI varen? Zijn we bereid blauwhelmen te sturen om de Syrische staat veilig te maken voor democratie, samen met andere landen in VN-verband? Is de Belgische diplomatie bereid haar nek uit te steken voor een vredesconferentie? En als die mislukt, opnieuw, en opnieuw, stick and carrot, tot het wel lukt? Of blijft het inderdaad bij kaarsjes en knuffels (en stoere taal)?

Heruitvinden.
Het einde van de tweede wereldoorlog bracht vrede. De jongste generaties, toch die van Europa, namen ze misschien voor vanzelfsprekend. Wat ons ook ontgaat is dat onze niet-Westerse evenknieën ze schier gekend hebben. Dat een echte herverdeling van opportuniteit, vrijheid, ontplooiing en alle rechten en plichten en idealen van de Verlichting, voor meerdere miljarden inwoners van deze aardkloot uitbleven. Om het met Ghandi te stellen, Westerse beschaving is een geweldig idee, maar alles kan beter. De teksten van die oude Grieken en Romeinen werden geschreven door mensen. Net zoals de Koran en de Bijbel. Voor je het weet vergeet je dat het klassieke Griekenland een oligarchie was met beperkt censuskiesrecht en potscherven-justitie, en dat die befaamde Hoplieten in feite slaven waren.

Opiniebijdrage Mo*, 31 juli 2016

Leave a comment

Filed under boeken, Books, Brussels, culture, Duitsland, economie, Education, Europe, extreem-rechts, fiscaliteit, Globalisering, History, International Affairs, Internet, Islam, Judaism, Mensenrechten, Middle East, Multiculturalism, oil, overbevolking, politiek, Social, United Nations, Verenigde Naties, Vluchtelingen

Today, Brussels looks like a lot of other places in the world.

Thinking about the victims of today’s atrocities.
Thinking about tomorrow’s casualties, and all the hasty things that will be said and done.
Today, Brussels looks like a lot of other places in the world.
Bombs, whether dropped from airplanes, or put in airports, are not the answer.
As was shown last week, we are perfectly capable of catching terrorists. Longer-term, not unilateral or NATO military action, but UN-led long-term political solutions to the Syria conflict, the Yemen conflict, the Palestinian conflict, the former states of Libya and Iraq, and other smouldering results of careless interventionism, are the only way to prevent further bloodshed. The Belgian government should reassess its support of and arms sales to totalitarian governments like that of Saudi-Arabia, the Emirates, Egypt, teetering Turkey, and others. More longer-term, energy independence from the Middle East will decrease the need to play nice with governments who do not believe in human rights, women’s rights, democracy, and freedom. ‘They’ don’t hate our freedoms. They just hate that they can’t have them. ‘The’ West is a part of that puzzle, whether we like it or not.
There is a way out of this. I’m just not optimistic that our current government will choose this path.

But hey, surprise me!

Leave a comment

Filed under Europe, International Affairs, Middle East, oil, Palestine, technology, United Nations

Stijn Streuvels

stijn_streuvelsHet was een koude tocht, en de slechtste tijd van het jaar voor een reis, voor zulk een verre reis.”

De trip doorheen Zuid-Amerika waaraan ik een maand en een half geleden begon is allesbehalve een koude tocht. Terwijl het weer in België alle kanten uit pingpongt kneep uw dienaar er even van tussen. Maar aan alle mooie liedjes komt een eind.

LijsternestSoms, heel soms, om gewoon een nieuwe riedel aan te vangen. In die zin gaat het op maandag 15 februari rechtstreeks van Zaventem naar Ingooigem. Dankzij Passaporta verblijf ik twee weken lang in het Lijsternest, het voormalige woonhuis van Stijn Streuvels. In één zucht van de pampa’s van Patagonië naar de kleitkoppen van West-Vlaanderen. Het programma bestaat erin me te verdiepen in het werk van de Vlaamse schrijver, maar ook om zelf aan de weg te timmeren. Project X, zeg maar. Watch this space…

1 Comment

Filed under boeken, Books, culture, fictie, Thriller

In defense of bull fighting.

Animal cruelty is wrong. Cruelty against animals, that is. We frown upon, or happily ignore what our parents’ generation did to cats, cat’s tails, frogs, birds nests, its inhabitants, dogs… I won’t get into cattle. Suffice it to say, we probably all have or had an uncle who did go into cattle.

non-formal dress bull fight

non-formal dress bull fight

I recently saw an opportunity to see a bull fight in an actual arena. Whereas Spain has banned the, I want to say, practice, some of its Latin American cousins see or hear no evil. So what’s wrong with giving our hoofed friends a fighting chance? More of a chance than the slaughterhouse, that is. Lined up, upside down in chains, as they are, waiting for the buzzsaw.

Half a bull will choose the arena. And by half, I don’t mean one that’s already hacked in two.

The glory

The glory

The glory… The dust, as the slightly crooked forepaw taps the ground before a charge. The thrill of skewering any of the soft bits of the beast’s tormentor. Pierce or be pierced. The glory, the gore. If you have the stomach. Or four.

But naysayers claim hunting for sport is wrong, as is the ballet of death performed upon the mighty bull. That killing animals is wrong when it has no function. Sort of like nudity in movies, but I’m drifting off.

These days most humans can get all the necessary nutrients from the part of nature that doesn’t scream at some point before landing on your plate. If you’ll accept that as a scientific fact then, arguably, eating meat becomes a mere pleasure. The things we do for the taste of bacon, say. It’s a lesson I haven’t yet fully internalized personally. Did I mention bacon?

I didn’t go to the bull fight. All things being equal, the game does seem heavily rigged in favor of the human. I could muster a lot more respect for a man in spandex fighting a tiger with his bare hands.

Screen Shot 2016-01-24 at 07.49.33So instead I went to Machu Picchu. Someone asked the guide if the Incas performed human sacrifices. “Yes,” the man responded, and I swear to the Sun God this is true. “But only when it was necessary. For instance when it was dry, or when it rained too much.” You know, functional human sacrifices.

The place is absolutely mind-boggling by the way, but I’m drifting off again.

1 Comment

Filed under culinary, culture, Human Rights, Religion, Social, Travel

Heisenberg

2016-01-16 09.22.12The observer always influences the observed. The harder you endeavor to pinpoint the speed of, say, a subatomic particle, the less likely you are to know where the heck it is. I’m cutting corners here, but that’s about the gist of it.

Sooo, metaphorically one might argue: the nicer and more authentic a place, the more tourists it attracts, and hence the less authentic it becomes. With every busload prices go up, locals move out, and all you’re left with is cargo pants, backpacks, and hostel libraries with seven copies of the “Da Vinci Code”, endlessly repeating the exact same nineties playlist regardless of whether you’re in Dahab or friggin’ Spitsbergen. That means Four non Blondes, the Spindoctors, Chumbawamba, you name it. Oh, and “The Unforgiven” by Metallica. You know, with the dramatic acoustic intro.

As the blasé added-value-seeker (don’t call me a tourist) ventures out, North, South, West, and, what’s the other one? and pats himself on the back for not doing what everyone else is doing, all he does is ruin more and more perfectly nice towns, laguna’s, lookouts, and other hidden gems.

Potosi isn’t exactly off the beaten track, but when the French lady scouring Uyuni for a place to stay threw a blank when I mentioned where I was going, I couldn’t help but gloat. Just a little bit. In addition to ruining the world, one travels to learn about oneself. Turns out I’m an asshole. Just a little bit. Now if you’ll excuse me, I think I’ll go get myself a close shave at the local barber shop. I bet you no one’s ever thought of that.

(As for Potosi, the place is absolutely drop-dead, eye-watering, wet-your-pants gorgeous.)

Leave a comment

Filed under Travel

The thin line between irony and auguring.

4297357401_97b14e670fOnly a few years ago, not so long after the death of Augusto José Ramón Pinochet Ugarte, Chile opened its museum of memory and human rights. It’s an important part of a nation seeking justice for past wrongs, of how the truth is unearthed -often literally, reconciliation achieved between former adversaries.

The Museo de la Memoria is an imposing edifice, its geometric single-mindedness proportionate to the enormous task at hand. You can’t miss it. Due to clumsiness on my part -Google was not at hand- I did miss it. As, to my surprise, did most Chilenos and Chilenas I interrogated, I mean asked. A few shrugs here, a false lead there. So much for ‘memoria’. Visitors were a mix of well-to-do nationals and foreigners. In defense of absent masses, it was a weekday and, you know, workers be workin’.

The years, starting on that other September 11th, 1973, were dark indeed. But how tenacious a plant is justice. How much effort has been expended to find out what happened to whom and where. No matter what the regime did to its opponents; kidnap, torture, kill -buried in mass graves or thrown in the Pacific Ocean tied to steel beams, what goes down must come up again. Bodies were exhumed, (rather quickly miss-)identified and years later exhumed again to be properly investigated with all the modern means at the government’s disposal. That task, over 25 years after the reestablishment of democracy, is ongoing.

allende-chile-coup-1973-stadium-200x148Weirdly a lot of people supported the junta. The well-offs did anyway. Law and order. A bit of discipline for the greater good. 12.000 people corralled in a sports stadium cum improvised concentration camp. Summary executions, you name it. Who are these people, I wonder? Today, I mean. Is it the elderly man with the meticulously maintained half-moustache and fine watch -the kind you never really own but merely pass on the next generation- sitting in the metro opposite me? The Audi driver at the crossroads? The lady in the black skirt and expensive sunglasses?

What fickle beast is democracy. How easily disturbed. Ears pricked up to the snapped twig a couple of bosques away. On the run at the first whiff of a predator. In this case, the United States. The museum doesn’t mention their role in the overthrow of the left-leaning Allende government. But ask any Uruguyan, Argentinian, Chilean citizen -I did- and they will tell you: “The Americans fucked us over.”

Bygones I guess. Recent US administrations have been solely guided by the advance of democracy and the universal application of human rights. Ahem.

Belgium went through a similar phase in the seventies and eighties: Left-wing militants and criminal gangs widely believed tied to right-wing security-sector elements cooking up a stew of fear and instability. Every so many years new investigations are announced to fill in the details but efforts, on a par with the relatively mild Belgian brouhaha, languish. And yet, questions remain, and as long as the dead have living relatives, and relatives of relatives, the search goes on. Thus is the way of the human spirit. 2016-01-08 14.57.06As indeed evidenced by the indigenous-inspired murals found all over Uruguay, Argentina, and Chile (probably some of the most de-indigenized Latin-American nations, but the only ones I’ve visited so far… watch this space). The one pictured above sits right across the street from the Museo de la Memoria. Signifying the thin line between irony and auguring, I guess.

Leave a comment

Filed under extreem-rechts, Human Rights, International Affairs, Mensenrechten, Travel, United States, Verenigde Staten